Van Gustave Courbet tot Annette Messager
tekst en foto’s Chris Rachel Spatz
De tentoonstelling opent met Autoportret met zwarte hond van de omstreden schilder Gustave Courbet (1819-1877). De functie van het kunstenaarsportret wordt belicht en in vraag gesteld. Is het zelfportret een uiting van zelfverheerlijking? Is het portret een uiting van bewondering en vriendschap? Is een karikatuur een ironische kritiek, ingepakt in een ludiek of venijnig portretje?
Thematische indeling
De eerste sectie met o.a. Léon Bonnat en Jacques-Émile Blanche is gewijd aan het autoportret waarbij de kunstenaar zichzelf en zijn stijl etaleert. Er is een waaier van mogelijkheden: realistisch, onherkenbaar, gereduceerd tot één attribuut, materiaalkeuze, formaat.
Sectie twee focust op groepsportretten zowel in professionele, als in vriendschappelijke of familiale context. Het belang van het collectief treedt op de voorgrond en laat ons kunstenaarskringen ontdekken zoals op Henri Gervex’ Panorama van de eeuw en een galerij met bustes door Paul Paulin, behorend tot de museumcollectie.
In sectie drie staat het atelier centraal waar het creatieproces verloopt en vorm krijgt en waar ontmoetingen plaatsvinden. Dit wordt aangevuld met beelden en foto’s van salons, kunstzinnige interieurs en theaters alsof ze willen getuigen van het sociale welslagen van de geportretteerden.
In de laatste sectie wordt de dialoog aangegaan tussen de hedendaagse benadering en de kijk van historische meesters zoals Rembrandt, Leonardo da Vinci en Van Dyck op het portret. Dit kan een eerbetoon zijn of een karikatuur die een eigenschap of een stijl onderstreept. Beide getuigen van de kracht van deze verbondenheid. Een aantal hedendaagse werken staan tussen de permanente collectie zoals de monumentale witte koppen van Anne en Patrick Poirier.
Als afsluiter wordt de aandacht gevestigd op de beschilderde koepel door Maurice Denis (1925) en die een panorama biedt van de Franse kunstgeschiedenis vanaf de Middeleeuwen tot begin 20ste eeuw met de kunstenaar zelf tussen de gezichten. Boven aan de monumentale trap van Charles Girault schittert dit fresco op de koepel van het Petit Palais.
Vrouwelijke kijk op de portretkunst
Het Petit Palais weeft doorheen deze expositie het werk van dertien vrouwelijke kunstenaars die momenteel in Parijs het genre van de portretkunst verkennen. Deze vrouwen, verschillende generaties vertegenwoordigend, herdefiniëren het beeld van het kunstenaarsportret, gevoed door hun eigen ervaringen. Annette Messager, ook genoemd in de ondertitel van de tentoonstelling, is geïnspireerd door het dagelijks leven en alledaagse voorwerpen. Deze Franse beeldend kunstenaar (1943) maakt installaties waarin ze verschillende artistieke technieken combineert, waaronder fotografie en tekenen. Haar manier van zichzelf te presenteren wordt op een originele wijze teruggegeven. Een wand vol is ze op zoek naar de juiste handtekening.
Het driedimensionaal zelfportret van Hélène Delprat doet denken aan de wassen beelden in musée Grévin. Het kunstenaarsportret, benaderd via schilderkunst, beeldhouwkunst of fotografie, belicht ook hedendaagse vraagstukken rond genderidentiteit en feministische strijd.
Giulia Andreani, Sophie Calle, Nina Childress, Hélène Delprat, Nan Goldin, Camille Henrot, Nathanaëlle Herbelin, Annette Messager, Françoise Pétrovitch, Anne et Patrick Poirier, Cindy Sherman, Apolonia Sokol et Claire Tabouret-
Visages d’artistes
Petit Palais
Expositie te zien tot en met 19 juli 2026.
Avenue Winston-Churchill Parijs. Metrostation Champs-Élysées–Clemenceau.
Expositie Website >>>
