De laatste (maar niet de eerste-de-beste) in mijn rijtje van overdekte passages in het 2e arrondissement: Passage des Panoramas, 10 rue Saint-Marc naar 11-13 Bd. Montmartre, 133 m. lang bij 3,2 m. breed Deze passage is de oudste nog overgebleven (luxe)winkelpassage in Parijs in het 2e arr. De bouw begon in 1799 net als die van de passage du Caire en werd in 1800 geopend voor het publiek. Nog ouder was de passage Feydeau, 1790-1791, die liep van rue Feydeau naar de beurs maar werd in 1824 vernietigd. De passage des Panoramas werd gebouwd op de plek van het landgoed en herenhuis van l’Hôtel de Montmorency-Luxembourg, waarvan de hoofdingang op 10 rue st-Marc was gesitueerd en de tuinen zich uitstrekten tot aan de huidige Bd Montmartre. In 1816 werden in de passage de eerste proeven met gaslicht gedaan waardoor de passage verlicht en nog aantrekkelijker werd.

Het huis werd al gebouwd in 1706 door een toen beroemde architect Pierre Cailleteau bijgenaamd “Lassurance”, leerling van Mansart, de architect van Louis XIV.

 

 

 

 

 

Onder de Franse Revolutie werd het huis als “goed van een émigré” (de adel werd in ballingschap gedaan), onteigend en als “nationaal goed” verkocht. In 1798 werd het verworven door de Amerikaanse reder James W. Thayer. Deze Thayer en zijn vrouw Henriëtte Beck lieten toen de Passage des Panoramas aanleggen precies door het midden van het hoofdgebouw, de ingang van de passage aan de rue St-Marc was eenvoudigweg de oude monumentale ingang van het herenhuis. Aan beide zijden van de passage, aan de kant van de boulevard, lieten ze in de tuinen 2 rotondes met een diameter van 17 m en een hoogte van meer dan 20 m. bouwen om panoramas van steden o.a. Rome, Toulon, Jérusalem en een zicht op Parijs in 360* te laten zien. De ingang naar de torens was in de passage. In 1831 werden de rotondes afgebroken omdat de panoramas niet meer rendabel waren.

 

 

 

 

 

 

Bd Montmartre ter hoogte van Théatre des Variétés en de passage des Panoramas, ong. 1820, musée Carnavalet.

In 1807 werd er weer een stuk van de tuin gehaald voor de bouw van het Théatre des Variétés op 7 Bd. Montmartre (nog steeds in gebruik), door de architect Jacques Cellerier.

De entree zou zijn aangelegd in het voorportaal van het voormalige Hôtel de Montmorency.

Oorspronkelijk bestond de passage uit één overdekte wandelgang met een étage. In 1834 werd de passage door  architect Jean-Louis Victor Grisart (1797-1877), bij een grootscheepse verbouwing waaraan het oude huis werd opgeofferd, uitgebreid met Galerie des Variétés, Galerie Saint-Marc, Galerie Feydeau, Galerie Montmartre en Galerie de la Bourse (deze galerie bestaat niet meer).

In de Galerie des Variétés is de artiesteningang van het Théatre des Variétés

Op de hoek van de passage met de galerie des Variétés was in 1834 op  nr. 47 de winkel van graveur Stern gevestigd. Deze winkel bestaat nog steeds , nu als Caffé Stern, het Italiaanse restaurant van chef Massimiliano Alajmo. Het interieur van Stern is een historisch monument sinds 2009, terwijl de hele passage met de 4 galerieën al in 1974 die status had gekregen.

De passage heeft meerdere ingangen:  op 11-13 Bd. Montmartre

 

 

op 38 rue Vivienne is een ingang naar de Galerie Feydeau, terwijl op nr 36 een deel van de zijgevel van Hôtel Montmorency te zien is

 

 

 

Op 151 rue Montmartre is een ingang naar de Galerie Montmartre

 

 

 

 

 

 

 

Op de rue St-Marc zijn nog steeds 3 ingangen

ondanks de monumentenstatus: verval!

 

 

 

 

rue St-Marc 8 = galerie St Marc

en dan op 10 rue St-Marc

 

 

 

 

 

 

 

in de plaats van deze= de oorspronkelijke ingang van Huize Montmorency (foto Eugene Atget 1907)

 

 

 

 

 

 

 

 

Deze ingang is in 1929 afgebroken voor de bouw van 8 rue St-Marc, een immens gebouw van woningen en kantoren in Art Déco van de architect Henri Sauvage. Dit gebouw is door mij beschreven op ons architectuur-blog Parijs 1900https://wp.me/p8bZJZ-8i

Rest mij nog een paar overzichtsfoto’s te laten zien van de passage, het glazen dak etc.

Métro: Grands B0ulevards lijn 8 en 9; Bourse lijn 3.

Share

About Author

Ria Engel

(0) Readers Comments

Geef een reactie